ગાંધીનગર: રાજ્યના નાગરિકોના આરોગ્યની સુરક્ષા અને કેન્સર જેવા જીવલેણ રોગોથી જનતાને બચાવવાના ઉદ્દેશ્યથી ગુજરાત સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. રાજ્યભરમાં તમાકુ કે નિકોટીન ધરાવતા ગુટખા તેમજ પાન મસાલાના ઉત્પાદન, સંગ્રહ, વિતરણ અને વેચાણ પર ૧૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬થી વધુ એક વર્ષ માટે સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લંબાવવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી છે. કમિશનર ઓફ ફૂડ સેફ્ટીની યાદીમાં જણાવ્યા અનુસાર, નાગરિકોની સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષા અને વિવિધ સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓ (NGOs) ની રજૂઆતોને ધ્યાનમાં રાખીને આ પ્રતિબંધ હવે ૧૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬થી ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૭ સુધી અમલમાં રહેશે.
વર્ષ ૨૦૧૨થી સતત અમલી છે પ્રતિબંધ
ઉલ્લેખનીય છે કે, ગુજરાત સરકાર દ્વારા નાગરિકોના સ્વાસ્થ્ય હિતમાં વર્ષ ૨૦૧૨થી ગુટખા અને નિકોટીનયુક્ત પદાર્થો પર સતત પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. આ પ્રતિબંધ માત્ર ગુટખા કે પાન મસાલા નામે વેચાતા ઉત્પાદનો પુરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ કોઈપણ નામે ઓળખાતા તમાકુ કે નિકોટીનયુક્ત પદાર્થો પર લાગુ પડશે. જો કોઈ વેપારી કે દુકાનદાર ગુટખા બનાવવા માટે વપરાતા ઘટકોને અલગ-અલગ વેચીને પાછળથી મિશ્રણ કરવાનો પ્રયાસ કરશે, તો તેમના પર પણ કાયદાકીય પ્રતિબંધ રહેશે. નિયમોનો ભંગ કરનાર ઉત્પાદકો, વિતરકો અને વિક્રેતાઓ સામે ખોરાક સુરક્ષા કાયદા હેઠળ કડકમાં કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
સંશોધન અહેવાલ: કેન્સરનું મોટું જોખમ
તમાકુ અને નિકોટીનનું સેવન માનવ શરીર માટે અત્યંત હાનિકારક હોવાના અનેક વૈજ્ઞાનિક પુરાવા સામે આવ્યા છે:
| સંશોધન / અહેવાલ સંસ્થા | મુખ્ય તારણો અને આંકડા |
| ટાટા મેમોરિયલ હોસ્પિટલ & TIFR | ગુટખા અને પાન મસાલાનું સેવન કેન્સરકારક છે, જેનાથી મોઢાના કેન્સર (Oral Cancer) નું જોખમ અત્યંત વધી જાય છે. |
| ગ્લોબલ એડલ્ટ ટોબેકો સર્વે (GATS) | દેશમાં ૩૫% પુખ્ત વયના લોકો તમાકુનું સેવન કરે છે, જેમાં ૨૧% લોકો ધુમાડા વગરની (સ્મોકલેસ) તમાકુનો ઉપયોગ કરે છે. |
જનઆરોગ્યની ગંભીર સ્થિતિ અને યુવાધનને તમાકુના દૂષણથી મુક્ત રાખવાના આશયથી રાજ્ય સરકારે આ કડક વલણ બોર્ડર ટુ બોર્ડર જાળવી રાખવાનો સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે.
