ગાંધીનગર: ગાંધીનગર જિલ્લાના કલોલ તાલુકા હેઠળ આવતી ઔદ્યોગિક વસાહત છત્રાલ GIDCમાં આવેલી ‘કોવિકા ડાયઝ એન્ડ ઈન્ટરમીડિયેટ’ (Kovika Dyes & Intermediate) નામની કેમિકલ કંપનીમાં એક અત્યંત હૃદયવિદારક અને ભયાનક ધમાકો સર્જાયો છે. કેમિકલ પ્લાન્ટમાં કામગીરી દરમિયાન રિડક્શન વેસલ અથવા બોઈલરની નોઝલમાં ક્ષમતા કરતાં વધુ દબાણ (Overpressure) વધી જતાં પ્રચંડ વિસ્ફોટ થયો હતો. આ કરૂણ દુર્ઘટનામાં પ્લાન્ટમાં કામ કરી રહેલા ૪ કમનસીબ શ્રમિકોના ઘટનાસ્થળે જ ગંભીર રીતે દાઝી જવાથી અને દુર ફેંકાઈ જવાથી મોત નિપજ્યા છે. ધમાકો એટલો પ્રચંડ હતો કે આસપાસના સમગ્ર વિસ્તારમાં ધુમાડાના ગોટા ઉડ્યા હતા અને કંપની પરિસરમાં ભારે નાસભાગ તથા અફરાતફરીનો માહોલ સર્જાયો હતો.
પ્રાથમિક તપાસ અને મળતી વિગતો અનુસાર, પ્લાન્ટમાં શ્રમિકો દરરોજની જેમ પોતાની ઔદ્યોગિક કામગીરીમાં વ્યસ્ત હતા. તે જ સમયે કેમિકલ પ્રક્રિયા દરમિયાન પ્લાન્ટની પ્રેશર વેસલમાં યાંત્રિક ખામીના કારણે અચાનક દબાણ અનિયંત્રિત બની ગયું હતું અને જોરદાર બ્લાસ્ટ થયો હતો. વિસ્ફોટની ક્ષમતા એટલી તીવ્ર હતી કે નજીક ઉભેલા કામદારો ફંગોળાઈ ગયા હતા. આ અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામેલા શ્રમિકોની ઓળખ વિનોદકુમાર નંદલાલ સિંહ (ઉંમર ૪૨ વર્ષ), કાલુ દેહરી (ઉંમર ૨૯ વર્ષ), લક્ષ્મણ મીણા અને સિકંદર દેહરી તરીકે થઈ છે. ઘટના અંગે જાણ થતાં જ કલોલ તાલુકા પોલીસનો કાફલો, ફાયર ફાઈટરો અને ઉચ્ચ સરકારી અધિકારીઓ તુરંત ઘટનાસ્થળે દોડી આવ્યા હતા.
દુર્ઘટનાની ગંભીરતાને જોતાં સ્થાનીક પ્રાંત અધિકારી, મામલતદાર અને ફોરેન્સિક સાયન્સ લેબોરેટરી (FSL) ની વિશેષ ટીમો પણ તપાસ અર્થે બ્લાસ્ટ સ્થળે પહોંચી હતી. કલોલ તાલુકા પોલીસ ઈન્સ્પેક્ટર જે.જે. ગઢવીએ બનાવ અંગે માહિતી આપતાં જણાવ્યું હતું કે, પ્રાથમિક દ્રષ્ટિએ કેમિકલ પ્લાન્ટની રિડક્શન વેસલમાં યાંત્રિક ખામી અને ઓવરપ્રેશરના લીધે આ અકસ્માત સર્જાયો હોવાનું જણાઈ રહ્યું છે. જોકે, બ્લાસ્ટનું ચોક્કસ ટેકનિકલ કારણ FSLનો સત્તાવાર તપાસ અહેવાલ આવ્યા બાદ જ સંપૂર્ણ રીતે સ્પષ્ટ થઈ શકશે.
સુરક્ષા અને કાયદાકીય પાસાં અંગે વાત કરતાં પોલીસે ઉમેર્યું હતું કે, પ્રાથમિક માહિતી મુજબ કંપની પાસે જરૂરી ફાયર NOC અને અન્ય કાયદાકીય મંજૂરીઓ ઉપલબ્ધ હોવાનું સામે આવ્યું છે. તેમ છતાં, ચાર-ચાર શ્રમિકોના અકાળે જીવ ગયા હોવાથી કંપનીમાં ઉદ્યોગ સુરક્ષા નિયમોનું પાલન થતું હતું કે કેમ, બોઈલર અને પ્રેશર વેસલનું નિયમિત મેન્ટેનન્સ કરાતું હતું કે નહીં તે તમામ પાસાંઓની કડક ઊંડાણપૂર્વક તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. આ દુર્ઘટનાએ ફરી એકવાર જીઆઈડીસી વિસ્તારોમાં કામ કરતા શ્રમિકોની સુરક્ષા અને ઔદ્યોગિક એકમોમાં સેફ્ટી ઓડિટ અંગે ગંભીર સવાલો ખડા કર્યા છે.
