જામનગર: ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વ્યાપારી તેમજ રાજનૈતિક સંબંધોને એક નવી દિશા આપવા માટે ત્રણ દિવસીય ભારતના પ્રવાસે આવેલા યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ (અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી) માર્કો રૂબિયો (Marco Rubio) બુધવારે ગુજરાતના જામનગર ખાતે આવી પહોંચ્યા છે. મુંબઈ ખાતે દેશના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને દિગ્ગજ ભારતીય ઉદ્યોગપતિઓ સાથે હાઇ-પ્રોફાઇલ બેઠકો યોજ્યા બાદ માર્કો રૂબિયોનો જામનગર પ્રવાસ વૈશ્વિક ઊર્જા ક્ષેત્રે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. પોતાના આ પ્રવાસ દરમિયાન તેઓ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ (RIL) ના ચેરમેન મુકેશ અંબાણીની વિનંતીથી જામનગર સ્થિત વિશ્વના સૌથી મોટા સિંગલ-સાઇટ ઓઇલ રિફાઇનરી કોમ્પ્લેક્સની મુલાકાત લેવાના છે.
વાર્ષિક ૬૮.૨ મિલિયન ટન કાચું તેલ પ્રોસેસ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે આ રિફાઈનરી
વિશ્વની સૌથી મોટી અને જટિલ રિફાઇનિંગ ક્ષમતા ધરાવતું જામનગરનું આ રિફાઇનરી કોમ્પ્લેક્સ વાર્ષિક ૬૮.૨ મિલિયન ટન કાચું તેલ પ્રોસેસ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, જેમાંથી ૩૫.૨ મિલિયન ટન ઉત્પાદન કેવળ વૈશ્વિક નિકાસ માટે અનામત રાખવામાં આવે છે. આ વિશ્વસ્તરીય સુવિધા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ડીઝલ અને એવિએશન ફ્યુઅલ (વિમાની ઈંધણ) ની માંગ પૂરી કરવામાં મહત્ત્વનો ભાગ ભજવે છે. મુંબઈ ખાતે પત્રકારો સાથે વાર્તાલાપ કરતાં માર્કો રૂબિયોએ ભારતની પ્રશંસા કરતાં કહ્યું હતું કે, “ભારત ઊર્જા શુદ્ધિકરણ ક્ષેત્રે વિશ્વમાં એક રિફાઇનિંગ સુપરપાવર (Refining Superpower) છે. જામનગર રિફાઇનરી પાસે અત્યંત ભારે અને જટિલ ક્રૂડ ઓઇલને પ્રોસેસ કરવાની અદભુત ક્ષમતા છે, જેથી વેનેઝુએલાના હેવી ક્રૂડ ઓઇલના સપ્લાય માટે રિલાયન્સ એક શ્રેષ્ઠ ભાગીદાર બની શકે છે.”
અમેરિકી વિદેશ મંત્રીના આ પ્રવાસને પગલે ભારત-અમેરિકા ઊર્જા વેપારમાં મોટા ફેરફારો થવાની શક્યતાઓ સેવાઈ રહી છે. મીડિયા અહેવાલો મુજબ, આ હાઇ-લેવલ મુલાકાત દરમિયાન વેનેઝુએલાથી વધુ માત્રામાં કાચા તેલની આયાત, યુએસમાંથી ગ્રીન એનર્જી અને એલએનજી (LNG) ની ખરીદીમાં વધારો તેમજ રિલાયન્સ દ્વારા અમેરિકાના ટેક્સાસ રાજ્યના બ્રાઉન્સવિલે (Brownsville, Texas) ખાતે પ્રસ્તાવિત પેટ્રોકેમિકલ અને રિફાઇનરી પ્રોજેક્ટમાં મોટા મૂડીરોકાણ અંગે પણ ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.
માર્કો રૂબિયોના આ જામનગર પ્રવાસથી વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ગુજરાત અને ખાસ કરીને જામનગરનું વ્યૂહાત્મક મહત્ત્વ પુનઃ સાબિત થયું છે. ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે પ્રસ્તાવિત દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર (India-US Trade Deal) ની પૃષ્ઠભૂમિમાં યોજાયેલી આ મુલાકાત બંને દેશો વચ્ચે આર્થિક અને ઊર્જા ક્ષેત્રે નવી સમૃદ્ધિના દ્વાર ખોલશે તે નક્કી છે.
