ગાંધીનગર: પોતાના ગુમ થયેલા સ્વજનની રાહ જોઈને આંસુ સારતા હજારો પરિવારો માટે ગુજરાત પોલીસ દેવદૂત સાબિત થઈ છે. નાગરિકોની સુરક્ષા અને ગુમ થયેલા વ્યક્તિઓને તેમના પરિવારજનો સાથે પુન:મિલન કરાવવાના પવિત્ર ઉદ્દેશ્ય સાથે ગુજરાત પોલીસ દ્વારા હાથ ધરાયેલું રાજ્યવ્યાપી વિશેષ અભિયાન ‘ઓપરેશન મિલાપ’ અભૂતપૂર્વ સફળતા સાથે સંપન્ન થયું છે. આ વિશેષ ડ્રાઈવ અંતર્ગત પોલીસે માત્ર એક જ મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં રેકોર્ડબ્રેક ૧,૪૭૦ ગુમ થયેલા નાગરિકોને સફળતાપૂર્વક શોધી કાઢ્યાં છે.
ગૃહ રાજ્ય મંત્રી હર્ષ સંઘવીના નેતૃત્વ હેઠળ ગુજરાત પોલીસ મહિલા સુરક્ષા, બાળકોના રક્ષણ, નશીલા પદાર્થોના નેટવર્ક સામે કાર્યવાહી અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત મુદ્દાઓ પર જનકેન્દ્રિત (Citizen-Centric) પોલીસિંગ અભિગમ સાથે આગળ વધી રહી છે. ‘ઓપરેશન મિલાપ’ આ જ પ્રશંસનીય પ્રયાસોનો એક સંવેદનશીલ ભાગ છે.
વર્ષ ૨૦૦૭ થી પેન્ડિંગ રહેલા કેસોની ફાઈલો ફરી ખોલાઈ
ગત ૭ મેના રોજ સમગ્ર રાજ્યમાં આ ઓપરેશન લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. પોલીસ રેકોર્ડ અનુસાર, વર્ષ ૨૦૦૭ થી અત્યાર સુધી ગુજરાતમાં કુલ ૨૪,૭૬૭ લોકો ગુમ થયેલા નોંધાયા છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને વર્ષો જૂના પેન્ડિંગ કેસોની ફાઈલો ફરી ખોલવામાં આવી હતી.
“આ વિશેષ અભિયાન પૂર્ણ થયું હોવા છતાં અમારા પ્રયાસો અહીં અટકવાના નથી. તમામ પોલીસ અધિકારીઓને નિયમિત કામગીરીની સાથે-સાથે ગુમ થયેલા વ્યક્તિઓના કેસોમાં સતત અને સઘન તપાસ ચાલુ રાખવા કડક સૂચના આપવામાં આવી છે.” – જી. એસ. મલિક (DGP, ગુજરાત)
‘ઓપરેશન મિલાપ’ના મુખ્ય આંકડા અને વિશ્લેષણ
પોલીસ ટીમોએ માત્ર ગુજરાત જ નહીં, પરંતુ રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ, બિહાર, આસામ, ઝારખંડ અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા રાજ્યોમાં પણ સઘન તપાસ ચલાવી સફળતા મેળવી છે.
| શોધાયેલા વ્યક્તિઓનો વર્ગ | કુલ સંખ્યા (૧,૪૭૦ માંથી) |
| મહિલાઓ (Women) | ૮૫૨ |
| પુરુષો (Men) | ૩૪૨ |
| સગીર છોકરીઓ (Minor Girls) | ૨૩૪ |
| સગીર છોકરાઓ (Minor Boys) | ૪૨ |
| સૌથી વધુ કેસ ઉકેલનાર જિલ્લો | સુરત શહેર પોલીસ (૩૪૧ વ્યક્તિઓ) |
કયા કારણોથી લોકો ઘર છોડે છે? ચોંકાવનારો ખુલાસો
ગુજરાત સીઆઈડી ક્રાઈમ (મહિલા સેલ)ના અધિક પોલીસ મહાનિદેશક અજય ચૌધરી અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, આ અભિયાન દરમિયાન ગુમ થવાના કિસ્સાઓ પાછળ કેટલાક મહત્વપૂર્ણ સામાજિક તારણો બહાર આવ્યા છે:
- મુખ્ય કારણો: પ્રાથમિક દ્રષ્ટિએ જાણવા મળ્યું છે કે ખાસ કરીને ૧૪ થી ૧૭ વર્ષની વયની કિશોરીઓમાં પ્રેમ સંબંધો અને ઘરેથી ભાગી જવાની ઘટનાઓ મુખ્ય છે.
- પારિવારિક પરિબળો: માતા-પિતાનો આકરો ઠપકો, પરીક્ષા કે અભ્યાસમાં નિષ્ફળતાનો ડર અને રોજિંદો ગૃહકંકાસ પણ મુખ્ય પરિબળ છે.
- આર્થિક કારણો: રોજગારી માટે અન્ય રાજ્યો કે જિલ્લાઓમાંથી સ્થળાંતર કરતા મજૂર પરિવારોના સભ્યોના ગુમ થવાના કિસ્સા પણ મોટી સંખ્યામાં જોવા મળ્યા છે.
સાયબર સેલ અને હ્યુમન ઈન્ટેલિજન્સનો સમન્વય
આ મેગા ઓપરેશનને સફળ બનાવવા માટે પોલીસે આધુનિક ડિજિટલ રેકોર્ડ્સ, સોશિયલ મીડિયા પ્રવૃત્તિઓ ટ્રેક કરવા, મોબાઈલ ફોન કોલ ડિટેઈલ (CDR) વિશ્લેષણ અને વિવિધ રાજ્યોની પોલીસ વચ્ચેના બહેતર સંકલનનો ઉપયોગ કર્યો હતો. રેસ્ક્યુ કરાયેલા લોકોને તેમના પરિવાર સાથે મેળવતા પહેલા પોલીસ દ્વારા વિશેષ કાઉન્સેલિંગ (પરિવાર પરામર્શ) પણ કરવામાં આવ્યું હતું, જે ગુજરાત પોલીસની સંવેદનશીલ છબીને ઉજાગર કરે છે.
