ભુજ (કચ્છ): વૈશ્વિક સ્તરે આફ્રિકન દેશોમાં ફાટી નીકળેલા જીવલેણ ઇબોલા (Ebola) વાયરસના પ્રકોપ વચ્ચે ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો (DRC) માં ફસાયેલા ભુજના એક પ્રોફેસર માટે ગુજરાત સરકાર દેવદૂત સાબિત થઈ છે. કચ્છની સરહદી ભૂમિ ભુજ સ્થિત પ્રખ્યાત આર.આર. લાલન કોલેજના સહાયક પ્રાધ્યાપક (Assistant Professor) ડૉ. અમીન સમા આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદો સીલ થવાના કારણે આફ્રિકાના ગોમા શહેરમાં છેલ્લા એક મહિનાથી બંધક જેવી સ્થિતિમાં ફસાયા હતા. જોકે, મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીની કચેરી અને વિદેશ મંત્રાલયના અત્યંત ત્વરિત રાજદ્વારી હસ્તક્ષેપને કારણે આખરે ડૉ. સમાની સુરક્ષિત વતન વાપસીનો માર્ગ મોકળો બન્યો છે.
મિત્રને મળવા જવું પડ્યું ભારે : કેવી રીતે ફસાયા ડૉ. સમા?
આ સમગ્ર આંતરરાષ્ટ્રીય સંકટની વિગત એવી છે કે, ભારતીય નાગરિક ડૉ. અમીન સમા ગત ૧૫ મે, ૨૦૨૬ના રોજ રવાંડાના કિગાલી આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર ઉતર્યા હતા. ત્યાંથી તેઓ કાયદેસરની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરીને પોતાના બાળપણના એક મિત્રને મળવા માટે પાડોશી દેશ ડીઆરસી (કોંગો) ના ગોમા શહેરમાં પ્રવેશ્યા હતા. અહીંથી તેમનો આગળનો પ્લાન તાન્ઝાનિયા જવાનો હતો. પરંતુ નિયતિને કંઈક જુદું જ મંજૂર હતું. તેઓ કોંગો પહોંચ્યાના માત્ર બે જ દિવસ બાદ ત્યાં ઇબોલા વાયરસ ફાટી નીકળવાની ગંભીર આશંકા ઊભી થઈ હતી. આ મહામારીના ભયને ધ્યાનમાં રાખીને રવાંડા સરકારે તાત્કાલિક અસરથી કોંગો (DRC) સાથેની પોતાની તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદો સંપૂર્ણપણે બંધ (સીલ) કરી દીધી. સરહદ અચાનક બંધ થઈ જતાં ડૉ. અમીન સમા રવાંડાના કિગાલી એરપોર્ટ પર પરત ફરી શક્યા નહીં. પરિણામે તેમની આખી મુસાફરી ખોરવાઈ ગઈ અને તેઓ ૩૧ મેના રોજ ભારત પરત આવવાની તેમની નિર્ધારિત ફ્લાઇટ પણ ચૂકી ગયા હતા.
હર્ષ સંઘવીની ઓફિસ અને NSGF નું ‘મિશન હોમકમિંગ’
જ્યારે કોંગોમાં બહાર નીકળવાના તમામ રસ્તા બંધ થઈ ગયા, ત્યારે ડૉ. અમીન સમાએ ભારત પરત ફરવા માટે નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીની કચેરીનો સંપર્ક સાધીને મદદની ગુહાર લગાવી હતી. મામલાની ગંભીરતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની કટોકટીને જોતાં હર્ષ સંઘવીએ તાત્કાલિક એક્શન લીધા હતા. ગુજરાત સરકારના સામાન્ય વહીવટ વિભાગ હેઠળ કાર્યરત ‘ગુજરાત રાજ્ય બિનનિવાસી ગુજરાતી ફાઉન્ડેશન’ (NSGF) ને આ કેસ સોંપવામાં આવ્યો હતો. ફાઉન્ડેશને ૧૦ જૂનના રોજ નવી દિલ્હી સ્થિત વિદેશ મંત્રાલય (MEA) તેમજ રવાંડા અને કોંગોની બાબતો સંભાળતી ભારતીય દૂતાવાસો (Indian Embassies) નો સંપર્ક સાધ્યો. દૂતાવાસના અધિકારીઓ સાથે દિવસમાં અનેકવાર ફોન પર ચર્ચા કરીને ડૉ. સમા માટે ટ્રાન્ઝિટ રૂટ શોધવાના પ્રયાસો શરૂ કરાયા. ડૉ. સમા સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ અને લક્ષણમુક્ત હોવા છતાં, તેમણે રવાંડા, કોંગો કે ભારત સરકારની કોઈપણ તબીબી તપાસ, ઇબોલા ટેસ્ટ અથવા ક્વોરન્ટાઇન પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવાની લેખિત તૈયારી દર્શાવી હતી.
૧૭ જૂને મળી કાનૂની મંજૂરી, ૧૮ જૂને માતૃભૂમિ પર પગ મૂકશે
૧૮ જૂનની પુનઃનિર્ધારિત (Rescheduled) ફ્લાઇટ નજીક આવી રહી હોવાથી ફાઉન્ડેશને દબાણ વધાર્યું હતું. આખરે તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરીને ૧૭ જૂન, ૨૦૨૬ના રોજ રવાંડા સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસે ડૉ. અમીન સમાને ટ્રાન્ઝિટ અને ભારત આવવા માટેની તમામ સત્તાવાર મંજૂરીઓ અપાવી દીધી હતી. મુસાફરીની પરવાનગી મળ્યા બાદ ડૉ. અમીન સમાએ અત્યંત ભાવુક થઈને વિદેશ મંત્રાલય અને ગુજરાત સરકારનો આભાર માનતા જણાવ્યું કે, “આ મુશ્કેલ સમયમાં મળેલી સહાય મારા માટે જીવનદાન સમાન છે. સરકારના પ્રયાસો અને ઉદારતાને હું હંમેશા કૃતજ્ઞતાપૂર્વક યાદ રાખીશ.”
“વિશ્વના કોઈપણ ખૂણે મુશ્કેલીમાં મુકાયેલા ગુજરાતીઓ અને ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા એ અમારી સર્વોચ્ચ પ્રતિબદ્ધતા છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં, વિદેશ મંત્રાલય અને ભારતીય રાજદ્વારી મિશનોના સંકલિત પ્રયાસોથી અમે આ પડકારજનક પરિસ્થિતિમાંથી આપણા નાગરિકને સમયસર અને સુરક્ષિત બહાર લાવી શક્યા છીએ.” – હર્ષ સંઘવી, નાયબ મુખ્યમંત્રી, ગુજરાત
