ગાંધીનગર: કોરોના જેવી વૈશ્વિક મહામારી બાદ ભવિષ્યના આરોગ્યલક્ષી પડકારોને પહોંચી વળવા ગુજરાત સરકાર અને વિજ્ઞાનીઓ એક મોટું પગલું ભરી રહ્યા છે. ગુજરાતમાં ટૂંક સમયમાં રાજ્યની પ્રથમ BSL-4 (Biosafety Level-4) લેબ કાર્યરત થવા જઈ રહી છે. આ લેબ માત્ર ગુજરાત જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર પશ્ચિમ ભારત માટે આરોગ્ય સુરક્ષાનું એક મજબૂત કવચ સાબિત થશે.
શું છે BSL-4 લેબની વિશેષતા?
BSL-4 એ બાયો-સેફ્ટીનું સર્વોચ્ચ સ્તર છે. આ લેબમાં એવા જીવલેણ વાયરસ કે બેક્ટેરિયા પર કામ કરવામાં આવે છે કે જેનો કોઈ ઈલાજ ઉપલબ્ધ ન હોય અથવા જે હવામાં સરળતાથી ફેલાઈ શકે તેમ હોય (દા.ત. ઈબોલા, માર્બર્ગ અથવા નવા વેરિઅન્ટ્સ).
અદ્યતન ટેકનોલોજી: આ એક બાયો-કન્ટેઈનમેન્ટ ફેસિલિટી છે, જ્યાં સંક્રામક રોગો સામે અસરકારક રસી (Vaccine) વિકસાવવા માટે ગહન સંશોધન હાથ ધરાશે.
સુરક્ષાના સ્તર: લેબની ડિઝાઈન એવી હોય છે કે કોઈ પણ સંજોગોમાં વાયરસ બહાર ન જઈ શકે. અહીં વીજળી, પાણી અને હવાના શુદ્ધિકરણ માટે મલ્ટિ-લેયર બેકઅપ સિસ્ટમ ગોઠવવામાં આવે છે.
વૈશ્વિક રિસર્ચનું હબ બનશે ગુજરાત
અત્યાર સુધી ભારતની ગણતરીની લેબમાં જ આવી સુવિધા ઉપલબ્ધ હતી, પરંતુ હવે ગુજરાતમાં આ લેબ શરૂ થતા રાજ્ય બાયો-મેડિકલ રિસર્ચ ક્ષેત્રે વિશ્વના નકશા પર ચમકશે. સ્થાનિક સ્તરે સંશોધન થવાથી નવી બીમારીઓ સામે રસી અને દવાઓ બનાવવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બનશે, જે સામાન્ય નાગરિકો માટે આશીર્વાદરૂપ છે.
વિજ્ઞાનીઓ માટે સુરક્ષિત વાતાવરણ
આ લેબમાં કામ કરતા વિજ્ઞાનીઓ માટે પણ ખાસ પ્રકારના પ્રેશરાઈઝ્ડ સૂટ અને એરલોક સિસ્ટમ હોય છે. આ સુવિધા મળતા ગુજરાતના પ્રતિભાશાળી યુવા સંશોધકોને વિદેશ ગયા વગર પોતાના જ રાજ્યમાં આધુનિક સુવિધાઓ સાથે કામ કરવાની તક મળશે.
