આણંદ: પ્રકાશના પર્વ દિવાળી નજીક આવી રહી છે ત્યારે જ ગુજરાતના કરોડો ગ્રાહકો અને ગૃહિણીઓ માટે માઠા સમાચાર સામે આવ્યા છે. તહેવારોના દિવસોમાં મિઠાઈઓ અને પકવાનો બનાવવા માટે સૌથી વધુ વપરાતા અમૂલ ઘી અને બટરના ભાવમાં સહકારી ડેરી ફેડરેશન દ્વારા તાત્કાલિક અસરથી મોટો વધારો ઝીંકી દેવામાં આવ્યો છે. એક તરફ તહેવારોની ખરીદીને કારણે લોકોનું બજેટ પહેલેથી જ ખેંચાયેલું છે, ત્યારે અમૂલના આ ભાવવધારાએ સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારના ખિસ્સા પર વધારાનો આર્થિક બોજ નાખી દીધો છે. આ સાથે જ સમગ્ર ગુજરાતના સ્થાનિક રિટેલ બજારમાં અમૂલના લોકપ્રિય ઉત્પાદનો, ખાસ કરીને ગાયના શુદ્ધ ઘીની ભારે અછત પણ વર્તાઈ રહી છે.
સુધારેલા મેક્સિમમ રિટેલ પ્રાઇસ (MRP) મુજબ, અમૂલ ઘીના 1 કિલો ગ્રામના કાર્ટનની કિંમતમાં રૂપિયા 50નો સીધો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. અગાઉ જે 1 કિલો ઘીનો ડબ્બો કે કાર્ટન 630 રૂપિયામાં મળતો હતો, તેનો નવો ભાવ હવે 680 રૂપિયા થઈ ગયો છે. તેવી જ રીતે, રોજીંદા વપરાશમાં લેવાતા 500 ગ્રામના શુદ્ધ ઘીના પાઉચની કિંમત 325 રૂપિયાથી વધીને 345 રૂપિયા થઈ ગઈ છે. માત્ર ઘી જ નહીં, પરંતુ સવારના નાસ્તાથી લઈને તહેવારોની વાનગીઓમાં વપરાતા અમૂલ બટરના ભાવમાં પણ વધારો થયો છે. અમૂલ બટરનું 100 ગ્રામનું પેક જે અગાઉ 63 રૂપિયામાં મળતું હતું તે હવે 66 રૂપિયામાં મળશે, જ્યારે 500 ગ્રામના મોટા બટર પેકની કિંમત 310 રૂપિયાથી વધીને 325 રૂપિયા કરી દેવામાં આવી છે.
આ ભાવવધારા પાછળનું મુખ્ય કારણ માગ અને પુરવઠા વચ્ચેનું અસંતુલન માનવામાં આવી રહ્યું છે. તાજેતરમાં ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં નકલી તથા ભેળસેળયુક્ત ઘી બનાવતા માફિયાઓ સામે રાજ્ય સરકારે અને પોલીસ તંત્રે કડક ઝુંબેશ ચલાવી હતી. અમૂલ સાથે જોડાયેલા સહકારી ક્ષેત્રના અગ્રણી નેતાના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા છ મહિનામાં બંને રાજ્યોમાંથી આશરે 2 લાખ કિલોગ્રામ જેટલું બોગસ અને નકલી ઘી જપ્ત કરવામાં આવ્યું છે. આ મોટા પાયે થયેલી કામગીરી બાદ ગ્રાહકોમાં જાગૃતિ આવી છે અને લોકોએ ખુલ્લા કે અજાણ્યા બ્રાન્ડના ઘી ખરીદવાનું બંધ કરીને અમૂલ જેવા ભરોસાપાત્ર અને શુદ્ધ બ્રાન્ડ તરફ પ્રયાણ કર્યું છે.
તદુપરાંત, ભારતમાં વાર્ષિક ધોરણે થતા કુલ ઘીના વપરાશમાંથી લગભગ 45% જેટલો વપરાશ માત્ર આ નવરાત્રી અને દિવાળીના તહેવારો દરમિયાન જ થતો હોય છે. તહેવારોના કારણે અચાનક ઘીની માગમાં પ્રચંડ ઉછાળો આવ્યો છે, જેની સામે ડેરી ફેડરેશન પૂરતો પુરવઠો પૂરો પાડવામાં મુશ્કેલી અનુભવી રહ્યું છે. અત્રે નોંધનીય છે કે સપ્ટેમ્બર 2025માં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ડેરી ઉત્પાદનો પરના GSTના દરમાં 12%થી ઘટાડો કરીને 5% કરવામાં આવ્યો હતો. તે સમયે અમૂલે પોતાના 700થી વધુ ડેરી ઉત્પાદનોના ભાવ ઘટાડીને ગ્રાહકોને મોટો લાભ આપ્યો હતો. પરંતુ દિવાળીના એન્સામમાં કરાયેલા આ તાજેતરના ભાવવધારાએ જીએસટી ઘટાડાથી મળેલી રાહતને સંપૂર્ણપણે ધોઈ નાખી છે. તહેવારોના ટાણે જ ઘી-બટર મોંઘા થતા વેપારીઓ અને ગ્રાહકો બંનેમાં ક્યાંક ને ક્યાંક અસંતોષની લાગણી જોવા મળી રહી છે.
