નવી દિલ્હી: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) બંધ થવાને કારણે અને વૈશ્વિક ઉર્જા બજારોમાં સર્જાયેલી અસાધારણ પરિસ્થિતિને પગલે વિમાનના બળતણ (ATF) ના ભાવમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય માપદંડો મુજબ ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી ઇંધણના ભાવમાં ૧૦૦% થી વધુ એટલે કે બમણો વધારો થવાની શક્યતા હતી. જો આ વધારો સીધો જ લાગુ કરાયો હોત, તો સામાન્ય નાગરિકો માટે ફ્લાઈટની ટિકિટો ખરીદવી અશક્ય બની ગઈ હોત.
માત્ર ૨૫% વધારા સાથે પ્રવાસીઓને મોટી રાહત
દેશના આંતરિક હવાઈ પ્રવાસ (Domestic Travel) ના ખર્ચને વૈશ્વિક ભાવવધારાની અસરોથી બચાવવા માટે ભારત સરકારે મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયની PSU ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય સાથે પરામર્શ કરીને નક્કી કર્યું છે કે:
- સ્થાનિક એરલાઈન્સ માટે ઇંધણના ભાવમાં માત્ર ૨૫% (અંદાજે ૧૫ રૂપિયા પ્રતિ લિટર) નો આંશિક વધારો કરવામાં આવશે.
- આ નિર્ણયને કારણે ડોમેસ્ટિક ફ્લાઈટની ટિકિટોમાં અસહ્ય વધારો ટાળી શકાશે.
વિદેશ જતી ફ્લાઈટ્સ માટે અલગ નિયમ
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ રાહત માત્ર ભારતની અંદર ઉડતી ફ્લાઈટ્સ માટે જ સીમિત છે. જે એરલાઈન્સ આંતરરાષ્ટ્રીય રૂટ્સ (Foreign Routes) પર કાર્યરત છે, તેમણે વૈશ્વિક બજારના પૂરેપૂરા વધેલા ભાવ ચૂકવવા પડશે. આ વ્યવસ્થા વિશ્વના અન્ય ભાગોમાં પ્રવર્તતા નિયમોને અનુરૂપ રાખવામાં આવી છે.
ઐતિહાસિક પરિપ્રેક્ષ્ય અને વર્તમાન સ્થિતિ
ભારતમાં ATF (Aviation Turbine Fuel) ના ભાવ ૨૦૦૧ થી ડિરેગ્યુલેટેડ છે અને દર મહિને આંતરરાષ્ટ્રીય બેન્ચમાર્કના આધારે તેમાં સુધારો કરવામાં આવે છે. પરંતુ હાલની યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના અવરોધને કારણે સર્જાયેલા સંકટમાં સરકારે હસ્તક્ષેપ કરીને સામાન્ય પ્રવાસીઓના ખિસ્સા પરનો બોજ હળવો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
નિષ્ણાતોના મતે, સરકારના આ ‘સ્ટેગર્ડ’ (તબક્કાવાર) એપ્રોચથી એરલાઈન સેક્ટરને પણ મોટી રાહત મળશે અને ઉનાળાના વેકેશન પૂર્વે પ્રવાસન ઉદ્યોગ પર તેની સકારાત્મક અસર જોવા મળશે.
