ભરૂચમાં ૨૫ ગામના લોકો માટે અંતિમયાત્રા પણ બની મુશ્કેલ! તૂટેલી ચિતા, જર્જરિત શેડ અને પાણીના અભાવે જનરોષ ઉગ્ર

ભરૂચ: દુઃખ અને શોકના સમયે સ્વજનને આખરી વિદાય આપવી એ દરેક પરિવાર માટે અત્યંત સંવેદનશીલ ક્ષણ હોય છે. પરંતુ ભરૂચ તાલુકાના ભાડભૂત ગામે આવેલા સ્મશાનગૃહમાં પાયાની સુવિધાઓના ઘોર અભાવના કારણે અંતિમસંસ્કાર માટે આવતા શોકગ્રસ્ત પરિવારોને ભારે હાલાકી વેઠવાનો વારો આવ્યો છે.

આ ભાડભૂત સ્મશાનગૃહ પર આસપાસના અંદાજે ૨૫ જેટલા ગામો અને ૫૦ હજારથી વધુ વસ્તી નભે છે. આટલા મોટા વિસ્તારના લોકો માટે આ એકમાત્ર મુખ્ય સ્મશાનગૃહ હોવા છતાં, તંત્રની ઘોર ઉપેક્ષાને કારણે અહીં પાયાની સુવિધાઓનો સદંતર અભાવ જોવા મળી રહ્યો છે, જેનાથી સ્થાનિકોમાં તીવ્ર અસંતોષ વ્યાપ્યો છે.

ચિતાસગડીઓ તૂટેલી, શેડમાંથી પડે છે વરસાદી પાણી

સ્થળ પરથી મળતી વિગતો અનુસાર, સ્મશાનગૃહમાં મૃતદેહના અંતિમ સંસ્કાર માટે બનાવવામાં આવેલી ચિતાની સગડીઓ અનેક જગ્યાએથી તૂટી ગયેલી અને અત્યંત બિસ્માર હાલતમાં છે. વર્ષોથી યોગ્ય મરામત કે નિભાવણી (Maintenance) ન થવાના કારણે ચિતામંચ પોતાની ઉપયોગિતા ગુમાવી રહ્યા છે, જેના લીધે અંતિમવિધિ કરતી વખતે અગ્નિદાહ આપવામાં મોટું જોખમ ઊભું થાય છે.

આ ઉપરાંત, સ્મશાનગૃહ ઉપર બનાવેલું પતરાંનું શેડ પણ જર્જરિત થઈ ગયું છે. ચોમાસાની ઋતુમાં વરસાદ આવતાં જ તૂટેલા પતરાંમાંથી પાણી સીધું જ અંદર ટપકે છે. પરિણામે મૃતદેહ, ચિતા માટે લાવવામાં આવેલા સળગાવવાના લાકડાં તેમજ અંતિમયાત્રામાં જોડાનાર સ્વજનો વરસાદમાં પલળવા મજબૂર બને છે. ભારે વરસાદમાં તો અંતિમ સંસ્કારની આખી પ્રક્રિયા જ ખોરવાઈ જાય છે.

અંતિમ સ્નાન માટે પાણી પણ નદીએથી લાવવું પડે છે!

સ્મશાનગૃહ જેવી જગ્યાએ પાણીની સુવિધા સૌથી પ્રાથમિક ગણાય છે. પરંતુ ભાડભૂતના આ સ્મશાનગૃહમાં મૃતદેહને આખરી સ્નાન કરાવવા કે વિધિ માટે પાણીની કોઈ જ કાયમી વ્યવસ્થા કે ટાંકી ઉપલબ્ધ નથી. અંતિમક્રિયા માટે આવતા સ્વજનોએ કમનસીબે નજીકમાં આવેલી નદીના કિનારેથી પાણી ઊંચકીને લાવવું પડે છે. દુઃખના પહાડ હેઠળ દબાયેલા પરિવારો માટે આવી સ્થિતિ અત્યંત કષ્ટદાયક અને શરમજનક સાબિત થઈ રહી છે.

તંત્ર સમક્ષ સ્થાનિકોની ઉગ્ર માંગ

સ્થાનિક ગ્રામજનો અને આસપાસના ૨૫ ગામોના આગેવાનોએ માંગ કરી છે કે તંત્ર દ્વારા તાત્કાલિક સ્થળ નિરીક્ષણ (Inspection) કરવામાં આવે અને નીચે મુજબની કામગીરી પ્રાથમિકતાના ધોરણે પૂર્ણ કરવામાં આવે:

• નવી અને મજબૂત ચિતાસગડીઓનું નિર્માણ.
• વરસાદથી સંપૂર્ણ રક્ષણ આપે તેવા નવા અને પાકા શેડનું બાંધકામ.
• પીવાના અને વપરાશના શુદ્ધ પાણી માટે બોરવેલ કે ટાંકીની કાયમી વ્યવસ્થા.
• રાત્રિના સમયે ઉપયોગ માટે પૂરતી સ્ટ્રીટ લાઈટ અને પ્રકાશની વ્યવસ્થા.

લોકોનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે માણસ જીવતેજીવ ગમે તેટલી સંઘર્ષમય સ્થિતિમાંથી પસાર થાય, પણ અંતિમ વિદાય વખતે તો તેને સન્માનજનક સુવિધા મળવી જ જોઈએ. વહીવટી તંત્ર આ બાબતની ગંભીરતા સમજીને વહેલી તકે નવી સુવિધાઓ મંજૂર કરે તેવી લોક માંગ ઉઠી છે.