ગુજરાતમાં મેઘમહેર : રાજ્યના ૨૦૭ ડેમોમાં ૫૪ ટકાથી વધુ પાણી, નર્મદા ડેમ ૬૯ ટકા ભરાયો

ગાંધીનગર: રાજ્યમાં ચાલુ મોસમ દરમિયાન થઈ રહેલા સાર્વત્રિક વરસાદ અને મેઘમહેરના પરિણામે ગુજરાતના મુખ્ય જળાશયોમાં નવા પાણીની આવક સતત વધી રહી છે. રાજ્યમાં પીવાના અને સિંચાઈના પાણી માટે મહત્વપૂર્ણ એવા જળાશયોની સ્થિતિ અંગે જળસંપત્તિ વિભાગ દ્વારા ૨૭ જુલાઈ ૨૦૨૬ના રોજ સવારે ૮:૦૦ વાગ્યાનો અહેવાલ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.

અહેવાલ અનુસાર, રાજ્યના કુલ ૨૦૭ જળાશયોમાં હાલમાં ૫૪ ટકાથી વધુ જળસંગ્રહ નોંધાયો છે. ૧૩ ડેમ સંપૂર્ણ ૧૦૦ ટકા ભરાઈ જતાં છલકાયા છે, જ્યારે ૨૧ ડેમ માટે તંત્ર દ્વારા ‘હાઈ એલર્ટ’ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.

જીવાદોરી સમાન સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમની સ્થિતિ

રાજ્યની જીવાદોરી સમાન સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમમાં પાણીનો સંગ્રહ ૬૯ ટકાને વટાવી ગયો છે:

• હાલનો જળસંગ્રહ: નર્મદા ડેમમાં હાલમાં ૨,૩૧,૩૪૨ MCFT (મિલિયન ક્યુબિક ફીટ) પાણીનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે.
• ટકાવારી: ડેમ તેની કુલ સંગ્રહ ક્ષમતાના ૬૯.૨૫ ટકા જેટલો ભરાઈ ગયો છે.
• નવા પાણીની આવક: ડેમમાં હાલ ૩,૨૩૨ ક્યુસેક પાણીની સતત આવક નોંધાઈ રહી છે.

જોકે, સરખામણી કરવામાં આવે તો ગત વર્ષે આજના દિવસે (૨૭ જુલાઈ) રાજ્યના ૨૦૭ જળાશયોમાં ૬૧ ટકાથી વધુ પાણીનો જથ્થો ઉપલબ્ધ હતો, જેની સામે આ વર્ષે ૫૪ ટકાથી વધુ જળસંગ્રહ છે.

રાજ્યના ૨૦૬ મુખ્ય ડેમોનો અહેવાલ અને કટોકટીની સ્થિતિ

નર્મદા ડેમ સિવાયના રાજ્યના અન્ય ૨૦૬ મુખ્ય જળસંગ્રહ સ્થાનોમાં કુલ ૨,૫૩,૩૩૬ MCFT જળસંગ્રહ થયો છે, જે તેમની કુલ સંગ્રહ ક્ષમતાના ૪૫.૪૧ ટકા છે.

ડેમોની સંગ્રહ સ્થિતિનું વર્ગીકરણ:

• ૧૦૦% ભરાયેલા ડેમ: ૧૩ જળાશયો
• ૯૦% થી ૧૦૦% ભરાયેલા: ૨૬ જળાશયો
• ૫૦% થી ૭૦% ભરાયેલા: ૨૮ જળાશયો
• ૨૫% થી ૫૦% ભરાયેલા: ૫૫ જળાશયો
• ૨૫% થી ઓછા ભરાયેલા: ૮૪ જળાશયો

પાણીની ગંભીર આવકને ધ્યાનમાં રાખીને તંત્ર દ્વારા ૨૧ ડેમ પર ‘હાઈ એલર્ટ’, ૦૫ ડેમ પર ‘એલર્ટ’ અને ૧૩ જળાશયો માટે ‘વોર્નિંગ’ જાહેર કરવામાં આવી છે.

દમણગંગા અને ઉકાઈ સહિતના ડેમોમાં પાણીની ભારે આવક

દક્ષિણ ગુજરાતના દમણગંગા ડેમમાં સૌથી વધુ ૨૭,૪૧૨ ક્યુસેક પાણીની આવક સામે ૩૭,૦૦૦ ક્યુસેકથી વધુ પાણી છોડવામાં આવી રહ્યું છે. તાપી જિલ્લાના ઉકાઈ જળાશયમાં પણ ૧૧,૬૮૯ ક્યુસેક પાણીની આવક થઈ રહી છે. હાલની સ્થિતિએ સરદાર સરોવર, દમણગંગા, ઉકાઈ, કરજણ, ઘોડાધ્રોઈ, વણાકબોરી, કડાણા, કેલીયા અને જુજ એમ કુલ ૦૯ જળાશયોમાં ૧,૨૦૦ થી ૨૭,૦૦૦ ક્યુસેક સુધીની વિપુલ આવક નોંધાઈ છે.

ઝોન વાઈઝ જળસંગ્રહની ટકાવારી

રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં જળસંગ્રહની સ્થિતિ નીચે મુજબ છે:

1. મધ્ય ગુજરાત: ૧૭ જળાશયોમાં સૌથી વધુ ૫૦ ટકાથી વધુ જળસંગ્રહ.
2. સૌરાષ્ટ્ર: ૧૪૧ જળાશયોમાં ૪૭ ટકાથી વધુ પાણી.
3. દક્ષિણ ગુજરાત: ૧૩ જળાશયોમાં ૪૫ ટકા સંગ્રહ.
4. ઉત્તર ગુજરાત: ૧૫ જળાશયોમાં ૩૯ ટકાથી વધુ પાણી.
5. કચ્છ: ૨૦ જળાશયોમાં સૌથી ઓછો ૨૫ ટકા જેટલો પાણીનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે.